Een cirkel rond

 

Een cirkel rond 

Ruim 20 jaar geleden, toen ik actief was in de humanistische uitvaartbegeleiding, kwam mij een folder onder ogen die meteen mijn belangstelling wekte. Er zou een lezing in Zeist gegeven worden over ‘opbaren met graszoden’. Er stond een naam, Tineke Jansen *, en een telefoonnummer. 
Ik belde op om me aan te melden. Tineke bleek in Den Haag te wonen en ik kon meerijden naar Zeist. Toen ik bij haar huis kwam, waren zij en haar man reeds druk bezig de auto in te laden met theebladen, grasplaggen, een baar, een laken en andere benodigdheden voor de lezing met demonstratie. Die avond sprak Tineke met overtuiging en enthousiasme over deze ‘nieuwe’ en zachte manier van opbaren. Ik nam het allemaal in me op en in de loop der jaren heb ik er regelmatig met anderen over gesproken en er ook over geschreven.

Ongeveer een jaar geleden heb ik me bij een kerk waar ik regelmatig kom op de lijst laten zetten met namen van mensen die aangegeven hebben te willen waken na een overlijden.

Dit jaar op woensdagavond in de week vlak voor Pasen werd ik opgebeld door de koster. Hij zei me dat er nog iemand gezocht werd om te waken voor donderdagnacht. 
Het zou gaan om een uur vlak na het middernachtelijk uur. 
Na enige aarzeling van praktische aard, vroeg ik wie er was overleden. 
Tineke Jansen….
Ja, natuurlijk kom ik, zei ik meteen.

Mijn man wilde mij vergezellen en samen fietsten we die donderdagnacht naar de kerk. 
In de kapel lag ze opgebaard, zonder koeling, met graszoden, precies (op de manier) waarvoor ze in haar leven zo hartstochtelijk had gepleit. Zelf had ze bij deze kerk voor vele anderen die haar waren voorgegaan de wake met graszoden georganiseerd en verzorgd.

In de nacht van Gethsemané waakten we bij het lichaam van Ineke, we lazen uit het Johannes evangelie, we baden het Onze Vader, we zongen verschillende liederen waaronder het passende Taizé lied voor juist die nacht (Bleibet hier, und wachet mit mir, wachet und betet), en waren stil.
Door de plek, de sfeer, deze nacht en deze vrouw met haar missie had het waken een bijzondere intensiteit en werd de bedoeling van het waken bij een overledene door mij glashelder ervaren.

Het was een geschenk juist bij deze vrouw in deze nacht te mogen waken. 
Het voelde ook alsof er een cirkel rond was.

Dat de cirkels die Tineke heeft veroorzaakt met haar mooie werk steeds meer mensen blijvend mogen raken.

*de naam is vanwege de privacy niet haar echte naam

Ho' oponopono

Een jaar of vijf geleden hoorde ik de term voor het eerst: Ho' oponopono.

Het is een oude Hawaiaanse manier van verzoening en vergeving, die bestaat uit vier zinnen:

Het spijt me

Vergeef me alsjeblieft

Ik hou van je

Dankjewel

Het bijzondere verhaal dat de wereld is overgegaan en waardoor dit ritueel bekend is geworden, gaat in het kort als volgt:

30 jaar geleden heeft de therapeut, Dr. Hew Len, een hele afdeling met mentaal-gestoorde criminelen in een gevangenis geholpen door Ho’o pono pono toe te passen in de zwaar beveiligde psychiatrische instelling van het Hawaï State Hospital. Het was daar heel gevaarlijk. Artsen werden aangevallen, isoleercellen zaten altijd vol en er mocht geen bezoek komen. Vanuit zijn werkruimte in de buurt van het ziekenhuis bekeek Dr. Hew Len de dossiers van de patiënten en paste Ho’oponopono toe. Met zijn methode ruimde hij hun problemen op en na drie jaar kon de afdeling worden gesloten. Het was er weer veilig, de patiënten waren weer aanspreekbaar en werkten mee met re-integratieprogramma’s.

Op internet is er veel over te vinden. Er worden workshops aangeboden en er zijn mantra's gemaakt op deze vier zinnen. Er zijn kleine boekjes over verschenen, en het boek 'Zero Limits' , geschreven door dr Hew Len en dr Joe Vitale, beschrijft het idee erachter uitgebreider. Volgens dr Hew Len is de belangrijkste doelstelling van Hoʻoponopono om te komen tot ‘de staat van nul’, waar je geen herinneringen, geen identiteit maar onbegrensde mogelijkheden ervaart. Hetzelfde wat je volgens het boeddhisme ervaart als je regelmatig mediteert.

Ik probeer deze zinnen dagelijks vele malen te zeggen, tijdens gebeurtenissen maar ook als ik alleen ben. Ook als ik terugkijk op een situatie, ontmoeting of gesprek, kan ik de zinnen zeggen. Ik ervaar dat ik er zachter van word. En dat ingewikkelde zaken of irritaties oplossen.
En dan vergeet ik de zinnen weer een hele periode. Gelukkig zingen we in de mantragroepen nu ook een Ho' oponopono lied, in het Duits:  https://www.youtube.com/watch?v=-zss6SpOKgo

Maar wat is Ho’oponopono nu precies?

De letterlijke vertaling van Ho’oponopono is ‘geestelijke reiniging’.

Wat je doet is ‘intunen’ op je problemen. Je maakt jezelf volledig verantwoordelijk voor alle  problemen en vervolgens druk je op de ‘delete-knop’ met behulp van het Ho’oponopono mantra. Constant herhaal je: ‘het spijt me’, ‘vergeef me’, ‘ik hou van je’ en ‘bedankt’.

Door verantwoordelijkheid voor problemen te nemen en vervolgens een staat van volledige zelfliefde te ervaren, zouden deze oplossen.

De informatie wordt als het ware ge-reset en keert terug naar de oorspronkelijke oertoestand, ‘back to zero’.

Het maakt niet uit wat het probleem is. Het enige dat van belang is, is dat de informatie wordt losgelaten. Alleen de Bron/universum kan helen en alles terugbrengen tot de oorsprong. Om daarmee in contact te komen, moet je zelf blanco zijn. Je moet een zero kunnen zijn. Dat is onze natuurlijke staat: zuiver van hart en helder van geest.”

Kort gezegd: Ho’oponopono zorgt ervoor dat je ego op één lijn komt met je ware zelf, je diepere kern. Het is een zeer simpele en mooie manier om met jezelf te werken.

Vergelijkbare vergevingspraktijken werden uitgevoerd op de eilanden in de zuidelijke Stille Oceaan, waaronder Samoa, Tahiti en Nieuw-Zeeland. Als iemand fysiek of geestelijk ziek was, kwam de familie bij elkaar om Ho' oponopono te doen, dat werd geleid door het oudste familielid of een stamoudste.

Deze techniek wordt nog steeds toegepast met veel succes. Het schijnt zo te zijn dat aan het eind van de 20e eeuw rechtbanken in Hawaï misdadigers konden opleggen traditionele Ho' oponopono met hun familie uit te oefenen. 
Wat een geschenk dat deze oeroude wijsheid nu steeds bekender wordt in het westen.

https://vivalavidalifestyle.com/nl/hooponopono-4-simpele-zinnen-die-je-leven-kunnen-veranderen/

Opbaren met graszoden, een pleidooi

Heb je weleens gehoord van opbaren met graszoden? 
Het is een vredige, ecologische en energetisch schone manier van koelen waarbij de ziel van de overledenen geholpen wordt rustig het lichaam te verlaten. 
In Zwitserland kent men dit gebruik nog. 
Er komt geen koelplaat aan te pas.

Hoe werkt het en waarom zou je opbaren met graszoden?
Wat er gebeurt is dat er graszoden op theebladen of bakblikken onder het bed, de baar of de kist/mand worden geplaatst. Twee of driemaal per dag worden deze graszoden rijkelijk besproeid met water waarin kwartsdruppels en rozemarijn badmelk zijn opgelost. De combinatie van deze elementen zorgt voor het aangaan van processen die het sterfproces ondersteunen. Gras, rozemarijn en silicea (oplossing van fijngemalen bergkristal) hebben een sterke verbinding met het licht.

Gras werkt verkoelend. Het onttrekt warmte aan de omgeving omdat gras warmte nodig heeft, waardoor de ruimte koeler wordt. Bovendien verdampt het water dat op het gras gespoten wordt, waardoor de lucht koel wordt. Zo wordt samen met de lucht ook het lichaam gekoeld.

Door dit gebruik komen drie elementen in de ruimte: aarde, water en lucht. Het vierde element, het vuur, komt van de kaarsen die branden.

Zo is de overledene omgeven en ondersteund door de vier elementen.

Mocht je het spannend vinden om hierop te vertrouwen, dan kun je altijd koelelementen (in zachte washandjes of doeken gewikkeld) rond het lichaam leggen, met name bij het hoofd.

Voor wie is het geschikt?
Deze zachte manier van opbaren is passend wanneer je:

-          gevoelig bent voor elektriciteit en straling

-          je verbonden voelt met de natuur

-          weet, gelooft of hoopt dat het leven niet ophoudt na de dood

-          je andere (onzichtbare) lichamen rustig de tijd wil geven zich ongestoord los te maken

-         de dagen tussen overlijden en uitvaart belangrijk vindt

De eerste drie dagen zijn met name van belang (zie mijn blog over waken bij overledenen).
Na drie of vier dagen kan de mand/kist gesloten worden.

De angst voor afbraak van het lichaam, voor onaangename geuren is zo groot dat er automatisch wordt gekozen voor een koelplaat. Want anders…..en dan komen er nare verhalen over stank en verval. Eigenlijk is dit de angst voor de dood. We zijn totaal niet meer gewend een dood lichaam te zien en met het dode lichaam toe te groeien naar de uitvaart.

Tips:
Ramen gesloten houden.
Bakje met koffiedik neerzetten tegen onaangename geuren.
Losse bloemen zonder water neerleggen die het sterfproces ondersteunen.
En mocht je toch kiezen voor een elektrische koelplaat, zet dan gewoon het geluid uit, haal de stekker eruit als je bij de overledene bent.

Meditaties voor in deze tijd

Sommigen van jullie spreek ik, de meeste echter niet, dus ik heb geen idee hoe jullie in deze tijd omgaan met wat er op ons pad komt.

Het is inmiddels een jaar geleden dat er officieel een pandemie werd uitgeroepen. Aanvankelijk dachten de meesten van ons dat we er eensgezind snel doorheen zouden komen. Het afgelopen jaar heeft ons inmiddels anders geleerd, en niemand weet hoelang dit nog gaat duren.

Ik heb makkelijk praten, in mijn fijne huis vlakbij het strand, met een partner, kinderen en vrienden die ik regelmatig zie, en met wie we in een soepelheid omgaan. Noem het mijn bubbel. Dat wil niet zeggen dat ik niemand spreek. Ik ken mensen die in huis blijven uit angst voor besmetting tot mensen die iedere week naar het museumplein gaan om hun grens te tonen, en de meeste mensen bewegen zich daar ergens tussenin. En ik zie en hoor wat de langdurige maatregelen voor gevolgen hebben. Inmiddels lijkt het middel vele malen erger dan de kwaal. Dan voel ik boosheid, machteloosheid, frustratie, verdriet en bespeur ik bij mezelf een neiging tot neerslachtigheid. Ik weet dat dat allemaal niets helpt.

Twee en een half jaar lang heb ik een meditatie cursus gevolgd bij Thomas Mayer, een Zwitserse meditatie leraar die zich met hart en ziel inzet voor een verbinding met onszelf, met elkaar, met de natuur, met de elementenwezens en vooral met de geestelijke wereld.
Kortgeleden heeft hij een brochure samengesteld met 28 meditaties voor deze tijd, als antwoord op de grote spirituele uitdagingen waarmee we ons geconfronteerd zien.  Ik citeer:

Diese Meditationen stärken – wenn man sie macht - die geistige Anbindung und Souveränität und möchten dazu beitragen, das kollektive Feld zu entspannen. Es sind Meditationen um den Gefühlsraum zu klären, den Denkraum zu erhellen, die eigene soziale Positionierung zu klären, die Gesundheit zu stärken, den Tod zu integrieren und kollektive dunkle Impulse zu heilen.

Je kan steeds kiezen welke meditatie je op dat moment aanspreekt en deze met je meenemen in je dagelijkse meditatiemomenten.
Ook tracht Thomas Mayer een geesteswetenschappelijke ordening van de corona crisis in een grotere context te plaatsen. 

De meditaties helpen mij enorm om mijn eigen midden te houden en het gevoel te hebben dat ik ' iets heilzaams doe voor de wereld' op mijn manier.
Ik belicht een meditatie die mij speciaal raakte, waarin hij uitlegt dat het in deze tijd niet meer voldoende is om twee of drie keer per dag een moment te mediteren, te bidden of zich te bezinnen, omdat de tijd hiertussen te lang is en negatieve invloeden in die tussenliggende tijd makkelijk bij ons binnen kunnen dringen. Hij raadt aan ieder uur een moment te nemen om je af te stemmen op het grotere geheel, een gebed te spreken of een bekrachtigende gedachte te mediteren en bij je zelf na te gaan of je verbonden bent met het goede.

Ik heb inmiddels een app gedownload (Beezone) die nu ieder uur via een mooi muziekje mij herinnert aan een moment van afstemming. 

Wat helpt jou in deze tijd?

Dit is de link naar de brochure: https://www.anthroposophische-meditation.de/fileadmin/media/Coronakrise/2021_03_Spirituelle_Notwehr_in_der_Corona-Krise_-_28_Meditationen.pdf
En dit is zijn website: https://www.anthroposophische-meditation.de/nederlands

Nieuwe heilige momenten

In het stadhuis was het mijn beurt om een paar eenvoudige huwelijken te sluiten. We doen dit bij toerbeurt en zien de echtparen van te voren niet; daarom heet het eenvoudig: het is goedkoper, er is geen toespraak en de ceremonie duurt maximaal een half uur.

Het ja-woord is een heilig moment.
Zonder dat ik dat woord in de mond neem, is mijn voorbereiding naar de officiële vragen erop gericht iets van dat -heilige- moment te ervaren. Daarover in een volgend blog.

Nadat ik had afgesloten met een gedicht liep ik met het trouwboekje naar het echtpaar om hen te feliciteren. Ik stond voor hen, aarzelde even om te beslissen hoe ik het deze keer zou doen: met mijn hand op m'n hart, een buiging, knikken... en toen stak ik mijn hand uit.
Er was een fractie van een aarzeling bij het echtpaar. Toen beantwoordden ze mijn handdruk, onwennig bijna, en we voelden dat het over een niet alledaags moment ging.
Dat benoemde ik ook.

Voelde het als een heilig moment?
Dat kon ik al reflecterend pas zodanig benoemen.

Bij het tweede echtpaar was ik met mezelf voorbereid en sprak hardop uit dat ze helemaal vrij waren om mijn handdruk te beantwoorden of niet. Ook zij schudden mijn hand.

Zo krijgt een bewust ingezette en welgemeende handdruk om een bijzonder moment te bekrachtigen, opnieuw de waarde die het toekomt.

Een nieuw heilig moment.

Afscheid van de maandelijkse Rode tent

Afgelopen dinsdagavond was de laatste Rode tent in deze maandelijkse vorm, samen met Caroline de Boer. We hebben teruggeblikt op de afgelopen jaren, waarbij ik heb verteld over het ontstaan en de veranderingen. We hebben de vele vrouwen die zich hebben kunnen laven in de Rode tent, in onze herinnering langs laten komen; sommigen kwamen één keer, anderen heel frequent. Wat een lange rij, wat een dierbare vrouwen, wat een rijkdom.

Deze rode tent kent een lange geschiedenis, in verschillende vormen, op verschillende locaties en met verschillende vrouwen. 
Nadat ik met Yvonne Versteeg het boek ‘Hoera ik ben ongesteld, help ze wordt volwassen’  had uitgebracht, over het vieren van de eerste menstruatie, zijn we gestart met een kleine vrouwencirkel geïnspireerd op de maanhut vanuit de Indiaanse tradities. Met nieuwe maan, wanneer de vrouwen menstrueerden, trokken ze zich terug in de ‘moonlodge’ voor reiniging, rust en verbinding met elkaar. Hun dromen in deze periode van enkele dagen waren richtingwijzers voor de visie en besluiten van hun stam.

Toen ik een tipi had aangeschaft die in het dorpje Monster een plek kreeg bij de Cultuurschuur, ging deze ‘maanhut’ over in een vrouwencirkel rond het vuur, waar vrouwen welkom waren te komen delen, uitrusten, zingen en niets te hoeven.

In die jaren schoten de Rode tenten in Nederland als paddenstoelen uit de grond. De rode tent is gebaseerd op het gelijknamige boek, geschreven door Anita Diamant, waarin beschreven wordt dat vrouwen in het midden oosten bij nieuwe maan samen kwamen in de rode tent om hun maandelijkse stonde met elkaar te beleven, uit te rusten, elkaar verhalen vertellend, terwijl ze verzorgd werden door de vrouwen die niet meer menstrueerden. Prachtig boek!

En organisch verschoof de locatie naar de meditatieruimte op mijn eigen woonplek en veranderde de naam ‘vrouwencirkel’ in die van ‘Rode tent’.

Een jaar later haakte Caroline de Boer aan om de tent samen te hoeden. 
Zo hadden we hoe dan ook een fijne avond, en konden we de taken wat verdelen. 
Drie jaar hebben we iedere maand een Rode tent samenzijn gefaciliteerd en hebben er vele verhalen, ervaringen, gesprekken en stiltes plaatsgevonden. Vooral dat laatste was spannend en o zo heilzaam. Met een groep vrouwen in stilte bij elkaar zitten, een minuut is dan best lang, laat staan vijf minuten. En vanuit de stilte ontstonden de mooiste gesprekken. 
Er is veel gelachen, tranen hebben gevloeid, zachte ogen hebben elkaar getroost, handen zijn gezegend met olie, we droegen en werden gedragen door elkaar.
Gezongen hebben we ook, begeleid door mijn gitaar, vrouwenliederen over delen en helen.

En nu is deze vorm in deze frequentie tot een eind gekomen. Het is goed zo. 
Er mag weer ruimte voor iets nieuws. 
Misschien organiseer ik af en toe een rode tent met thema, maar dat staat nog niet vast. 
Ik beweeg mee met de stroom die het leven van ons vraagt.

Dank aan jou Yvonne Versteeg voor de eerste maanhut samen die jij opperde. 
Dank aan jou Caroline de Boer voor de laatste Rode tent samen. 
Wat een groei heeft er in die jaren plaatsgevonden in mij. 
Dank aan jullie vele vrouwen die mij (en hopelijk elkaar) hebben verrijkt door jullie ervaringen te delen op een veilige plek waar we konden leren van en aan elkaar over ‘zusterschap’, delen en oordeelloos luisteren. 

De kringloop van leven, dood en geboorte

 De afgelopen twee weken heb ik een bijzonder cursus gevolgd met als titel:
Wat is de verbinding tussen de ontwikkeling van de aarde en de mens?
Twee weken kunstzinnige ontwikkeling geleid door Bea van der Steen, een 79 jarige bevlogen kunstenares en docent.
De eerste week hebben we getekend met oost-indische inkt en hebben we de platonische lichamen geboetseerd.
De tweede week hebben we 'gesluierd' aan de hand van oefeningen door Liane Collot d' Herbois. Deze kunstenares heeft tijdens haar leven vele prachtige schilderijen gemaakt.
Ik mocht proeven aan deze moeilijke techniek.  Met sluieren heb je geen vooropgezet plan maar laat je naar je toe komen wat het beeld je wil vertellen, en verschijnen eventuele figuren/wezens bijna 'vanzelf'. 'Zeven sluiers vooruitdenken' was een van de opdrachten die we kregen, naast vele andere aanwijzingen.

Bea van der Steen gaf niet zomaar schilderles, ze vervlocht haar spirituele zienswijze (geinspireerd door de antroposofie) in de uitleg en de oefeningen die we kregen, met een doordachte opbouw.
We maakten een reis door de kosmos, vanuit de kosmos naar de aarde, de elementen, de mens, vanwaar we weer de cirkel naar de kosmos maakten. Zo ontstond een kringloop van leven en dood, die ze in een lezing die week nog eens uit de doeken deed in woord en beeld.

Afgelopen maandag was in mijn meditatieruimte de laatste bijeenkomst van de workshop 'je voorbereiden op je eigen sterven'. Hier nam ik in meditatieve beelden, gedichten van Jaap van der Weg, de mensen mee op een weg na het overlijden, door de kosmos. Een vanzelfsprekende parallel met en verdieping van de cursusinhoud toonde zich aan me.

Toen we erna spraken over waken na overlijden, en hoe natuurlijk de ene overgang in de ander kan overgaan, werd het beeld van de kringloop me nog duidelijker. De natuur is ons grote voorbeeld, niets gaat verloren, alles transformeert in een andere vorm, een andere hoedanigheid. Zelfs de liefde blijft niet hetzelfde maar transformeert, omdat je met liefde die je ervaren hebt, zelf weer volgende stappen zet in je leven, in contacten met anderen, op je eigen unieke wijze.

Soms kan een inzicht ineens een laag dieper komen, 'landen' in jezelf. Dat stemt me dankbaar.
Niets is toeval, het is me toegevallen.