Mooie parels bij labyrintlopen

In Panorama Mesdag mocht ik op verzoek van Bruno van den Elshout een pimalabyrint leggen en een labyrintloop begeleiden, te midden van vele mooie horizon foto's gemaakt door Bruno . Ik had verschillende instrumenten rond het labyrint gelegd en vragen neergelegd bij de wendingen in het labyrint. De deelnemers liepen het labyrint vol toewijding, en de klanken van de klankschalen, de sansula en de klankklokjes leken de loop te intensiveren. Toen pakte ik de drum, sloeg, en zag het gebeuren bij één van de vrouwen: ze begon sierlijk te lopen, het werd een loop-dans, ik zag een grote lach op haar gezicht en het leek of ze in een andere laag van zichzelf kwam, voor zover je dat kunt waarnemen. Later mailde ze:

  

"Als ik er maar één woord aan zou mogen besteden, zou dat woord RUIMTE zijn. Daarnaast kreeg ik het gevoel om thuis te komen in mijn lichaam toen jij op je drum ging spelen en ging zingen. De hoeken van het labyrint gaven mij een plek om even - al wiegend - te pauzeren en 'stil' te staan. Kortom, het voelde heel helend. Dank je wel, het heeft mij veel gegeven." Jasperina van Gelder

Later die week mocht ik  op het Slachthuisplein in Laak een lichtjeslabyrint neerleggen in de vorm van een hart. Dit als onderdeel van een lichtjesroute georganiseerd door Quartier Laak in samenwerking met de Geluksroute, met het doel te laten zien hoe mooi de wijk is en wat voor potentie het heeft. Een wandel- , fiets- en vaarroute kwamen uiteindelijk samen op het plein. Vele nieuwsgierige kinderen kwamen langs vol vragen toen ik het labyrint aan het bouwen was, wat het werd en of ze konden helpen. Toen het hartlabyrint met lantaarntjes bijna klaar lag om aangestoken te worden, kwam een Marokkaanse man het labyrint lopen om te zien of het klopte en liet zijn goedkeuring blijken.  Hij bleek actief in het Vadercentrum te zijn en voelde zich verantwoordelijk voor het goed verlopen van het eindfeest. Later op de avond toen alle lichtjes aan waren, kwam hij het nog eens lopen, voor zichzelf.

Er kwamen mensen van verschillende culturele achtergronden aan wie we de betekenis van het labyrint uitlegden en na enige aansporing wilden ze het vaak wel lopen.
Een Turkse vrouw wiens dochter als tolk fungeerde besloot het labyrint in te gaan toen ze hoorde dat ze een wens mocht doen in het centrum. Met hoofddoek en lange rokken liep ze het labyrint in haar eentje, met een lach op haar gezicht. Het was ontroerend te zien dat het labyrint fungeerde als brug tussen culturen.

Veel stellen en ook gezinnen kwamen het hartlabyrint samen lopen in het kader van Valentijn en in het centrum werd gezoend.

Er liepen ook werknemers van de 'Security' rond. Ook hen nodigde ik uit om het labyrint te lopen. Na enige uitleg besloot één van hen erin te gaan, en daar - onder een behoorlijk volume van een dj verderop het plein- liep hij, een veiligheidsbeambte, volledig geconcentreerd in alle rust naar het centrum van het labyrint, zijn eigen hart. Een vrouw van de Geluksroute en ik aanschouwden deze man in zijn eiland van bezinning. We waren beide geroerd door deze parel.

Spreekt God nog steeds tot ons?

Bovenstaande vraag stel ik regelmatig als ik op een plek ben waar uit geen ander boek dan de bijbel geciteerd wordt. Het idee dat God is gestopt met praten tegen ons door middel van boeken wil er bij mij niet in. Toen ik het eerste boek van Neale D.Walsch kocht: 'een ongewoon gesprek met God' was dat vooral ingegeven door nieuwsgierigheid. De gouden letters op de kaft deden me erg Amerikaans aan en riepen wat weerstand op, maar de nieuwsgierigheid won het. Godzijdank zou ik zeggen.
Al lezende voelde ik dat het klopte wat hier gezegd werd, en voor het eerst wist ik: dit is de God waar ik iets mee kan, zoals zij bedoeld is. En dan is het zoeken naar woorden die altijd te kort schieten om iets over het onbenoembare aan te geven.
Ik heb ze verslonden, al zijn boeken, want na de trilogie verschenen er nog meer boeken. En regelmatig pak ik weer een boek erbij, als ik een vraag heb, voeding nodig heb of wil opzoeken wat er over een bepaald thema gezegd wordt.
Als er voor mij één plek is waar God in de huidige tijd tot ons spreekt dan is het via deze boeken.

Het mooie is dat God in deze boeken aangeeft dat zij op vele plekken tot ons spreekt als we ons ervoor openstellen: de wind in de bomen, de regen op onze huid, een tekst in een boek dat je ergens openslaat, een lied dat je hoort, een wijze raad van iemand, een fluistering in ons hart....
Ze is vaak zoveel dichterbij dan we vermoeden.

"En in het zachte zuchtje wind was het God die hij herkende."
Solovjov

Het achtvoudige pad

Na de zomer waarin ik veel van Steiner had gelezen, viel er een uitnodiging in mijn mailbox voor een cursus over het achtvoudige pad, gegeven door een antroposofisch arts, dr. Roger Crijns. Dit pad van Boeddha wordt steeds genoemd in de boeken van Steiner waar hij over meditatie schrijft. Na de informatie avond besloot ik de cursus te gaan volgen, omdat het fijn kan zijn met andere mensen uit te wisselen en met elkaar op pad te zijn.
En oh, wat ben ik blij met deze keuze:
Iedere week stond één pad centraal, te starten met de juiste gedachte, de juiste voorstelling. Alles begint met waarnemen, gewoon simpel waarnemen zonder interpretatie. Meteen ontdekte ik dat er vele lagen van waarnemen zijn: fysiek waarnemen (de roos is rood, heeft een stengel etc), etherisch waarnemen (de roos groeit, iedere dag een beetje), astraal waarnemen (ik voel ontroering) en met je Ik waarnemen (je ziet het wezen van de roos als een lichtkrans). We kregen de roos mee naar huis en met speciale waarnemingsopdrachten voor die week verbonden we ons allemaal op onze eigen wijze met onze roos.


De tweede week ging het om de juiste mening om tot een juist oordeel te komen.
Hoe ontwikkel je je mening, welke gedachten heb je de dag door? Terughouden is de grote boodschap, niet meteen erbovenop en je eigen mening ventileren, maar nieuwsgierig worden naar de mening, hoe komt die er aan, wat heeft de ander gedacht door daar te komen? Het gaat er dan om dat je alles wat er aan meningen over een thema is verzameld hebt, en dan kan er altijd weer een nieuwe gedachte zijn, en daarvoor open durven staan. Het is verrassend te horen wat er uit een rondje meningen komt over een bepaald onderwerp.

En zo gingen we iedere week een stap verder, waarbij we ervaringen uit ons eigen leven uitwisselden en als voorbeeld namen om te oefenen.
Het juiste woord, de juiste handeling, het juiste standpunt, het kwam allemaal aan bod, en alles gaat om bewustwording over je eigen patronen van denken en handelen, je gewoontes, je overgenomen opvattingen.  Hoe meer bewustwording, des te meer vrijheid.
Leuke oefeningen kwamen langs, bv poets je tanden eens met je andere hand, en er werd benadrukt dat een terugblik 's avonds heilzaam kan werken.

Roger Crijns zal deze cursus nog vaker aanbieden, dus voor geïnteresseerden: google zijn naam en kijk op zijn website.

De horizon in alle toonaarden

Als je in deze periode Panorama Mesdag bezoekt, wordt je welkom geheten door allerlei horizonnen, donker, licht, diepblauw, goudgeel, en vele tinten daartussenin, twee zalen vol foto's en één zaal met het boek. We weten hoe mooi de horizon kan zijn en hoe wisselend op één dag. Zoveel horizonnen bij elkaar is nog iets anders, in eerste instantie overweldigde het me, erna kwam de ontroering. "Dit is mijn zee", dacht ik, "mijn strand en mijn uitzicht", de plek waar ik zo graag ben, met of zonder labyrinten en rituelen. Ik kon mijn tranen niet tegenhouden, en nog steeds kan ik niet uitleggen waar de geraaktheid zit. Ik weet alleen dat ik met steeds meer verwondering naar de natuur kan kijken, de bomen, de luchten en de kleuren hierin. Graag geef ik de kunstenaar/fotograaf de credits hiervoor, omdat, als je met hem in gesprek bent, het je duidelijk wordt dat over iedere stap in het project grondig nagedacht is, dus ook over de keuze van de foto's, de manier waarop ze zijn gerangschikt en de energie die eruit spreekt. Bij Rothko was ik ook geraakt door zijn stille werk, net als hier.  Zou het de stilte zijn die spreekt? De intentie van de kunstenaar? De niet zichtbare communicatie?
Hoe dan ook nodig ik je graag uit de tentoonstelling te bezoeken en de tijd en rust te nemen de foto's op je in te laten werken.

Binnenkort verschijnt het bijzondere boek over de horizon, een 'kunstwerk in boekvorm', vol foto's van de horizon, die genomen zijn op het dak van Hotel Atlantic in Kijkduin, een jaar lang. Bruno van den Elshout is de initiator van dit project, dat begon als een leuk idee en nu resulteert in een prachtig fotoboek, gebonden in Zwitserland en gedrukt in
Het bijzondere van het project is dat de kunstenaar/fotograaf zo sterk geloofde in zijn werk en de schoonheid en reikwijdte ervan dat hij groot is gaan denken en doen. Er kwamen steeds meer mensen die hij betrok bij zijn project, het werd steeds meer een gezamenlijk project, hij organiseerde 24-uurs 'zittingen' op het strand om de horizon te aanschouwen/beleven, hij exposeerde her en der, reisde naar Zwitserland omdat daar een speciale bindwijze volgens de flatbookmethode plaatsvindt waardoor het boek 'plat' kan openliggen. Nu is er een expositie in Panorama Mesdag en 4 december vindt de boekpresentatie plaats in het Gemeentemuseum. Neem een kijkje op zijn website die hieronder vermeld staat.
Als geboren en getogen Hagenaar vind ik dat iedere Hagenaar zo'n boek in huis zou moeten hebben.

http://www.newhorizonsahead.nl/boek?lang=nl

Wervelen

Dansen als een Derwisj, ken je die beelden? Een man in een witte jurk met een speciaal hoofddeksel op draait en draait en draait om zijn eigen as, in trance.


In tegenstelling tot wat de naam doet veronderstellen is het veel meer dan dansen. Het is één grote religieuze beleving met Perzische poëzie en religieuze teksten (vaak van Rumi en Hazrat Inayat Khan). Het geheel komt uit het soefisme, een mystieke beweging uit de islam.
Onderaan dit blog leg ik uit wat meer uit over de achtergrond.

Drie keer kreeg ik de kans dit fenomeen te ervaren: Jeanne Lendfers, een wijze vrouw, ervaringsdeskundige in het wervelen, bood een serie aan in centrum Wajid in Den Haag, thuiswedstrijd, wat een bof, op de fiets.
De ochtenden waren prachtig opgebouwd, ze begon met een gebed, en zo nu en dan klonk er weer een mooie tekst van Rumi. We startten het dansen door in een bepaalde pas te lopen, te reciteren/bidden 'Allah Hu Allah Hu'. En toen begonnen we te draaien, wat eigenlijk heel eenvoudig is, gecentreerd in je eigen lijf.  Als je draaierig of misselijk dreigde te worden, moest je even je hoofd naar beneden doen of op je knieën gaan zitten.
Ik had gehoord dat het draaien een soort gebed is en dat bleek te kloppen. Hoe meer gecentreerd ik kon draaien des te meer raakte ik in trance en werd ik niet misselijk. Ik stemde me af op God, de Godheid, verbond me met de Aarde, en wilde niet meer stoppen. Ik hoorde en zag de anderen wel terwijl ik draaide, maar ik hoefde niets anders dan hier te zijn, in de werveling.
Later die week was ik aan de vloedlijn en ging daar ook draaien, er was een extra uitdaging omdat het strand iets schuin afliep en het zand itt een gladde vloer, verandert, dieper wordt.
Maar dat was geen belemmering. Het was heerlijk te midden van de elementen.
Wie weet gaan we nog eens met velen wervelen aan de vloedlijn!

De komende maanden zal Jeanne deze (woensdag)ochtenden één keer per maand aanbieden te starten op woensdag  12 november, dan is een kennismaking. Als je interesse hebt, ben je van harte welkom. Dit is de site van Jeanne Lendfers: http://www.inne.nl/derwisjdans/


Derwisj heeft twee betekenissen: Ten eerste is het Arabisch voor 'wol', en verwijst naar de pijen van de eerste derwisjen.
Ten tweede verwijst het naar 'drempel', omdat een derwisj zich op de grens tussen het aardse en het goddelijke bevindt. Dit uit zich ook in de positie van de handen van de dansers: één hand is naar de hemel gericht, de andere naar de aarde.
In de dertiende eeuw is de basis gelegd voor deze dans. Rumi heeft toen de dans ontwikkeld. De plaats waar hij gestorven is, het Turkse Konya, is nog steeds het centrum van de soefidans. Tegenwoordig is Khan de sleutelfiguur. Hij richtte een soefibewiging op in de VS met een grensoverschrijdende filosofie. Het is namelijk zo dat iedereen welkom is want er is respect voor alle mensen en voor alle visies en religies.
Dit uit zich in de volgende soefiwijsheid:
Iedereen zit in een tapijt met zijn eigen knoopje, maar als je dat tapijt omdraait, zie je pas het mooie geheel.
Het dansen gebeurt vaak in een kring omdat je op die manier makkelijker energie kan doorgeven. Bovendien draai je steeds van rechts naar links, dit is de richting van het eeuwige, van alles.
“Het Universeel Soefisme staat voor de eenheid van religieuze idealen, voor respect voor alle godsdiensten, profeten en heilige boeken en voor de mensheid als geheel.” Een Soefist zegt dat er één god bestaat, maar in de loop der eeuwen is de boodschap/het goddelijke licht verspreid door verschillende boodschappers. Deze ‘boodschappers’ kunnen gezien worden als de zes grote wereldreligies (Christendom, Jodendom, Islam, Hindoeïsme, Boeddhisme en de Zoroatische godsdienst). Binnen het Universeel Soefisme worden dan ook alle heilige boeken gebruikt en verschillende profeten en boodschappers afkomstig uit de zes wereldreligies spelen een belangrijke rol. Een Soefist legt dit ook wel uit met de spreuk: “Er is één licht dat komt uit verschillende lampen”.

Crone

Het is zover! Met nieuwsgierigheid en een zekere mate van opwinding heb ik mijn eerste opvliegers aanschouwd en beleefd: dit is het dus. Erover lezen, praten of ze ook echt voelen is een heel verschil. Als je 54 bent, ga je er langzamerhand naar uitzien, het klopt niet meer om nog te menstrueren. Dat is een groot voordeel om een nieuwe fase in te gaan. Ik kan het redelijk goed verwelkomen. Het ontroert me zelfs. Ik voel me als Inanna die bij de volgende poort komt en weer een kleed moet afleggen. In mijn leven dacht ik steeds nadat ik een poort was doorgegaan: "Dit is het, nu 'weet' ik het". Eindelijk ben ik erachter dat het proces nooit zal stoppen; misschien is dat meteen de eerste wijsheid van deze fase.
Wat ik miste is het welkom geheten worden, nu ik door deze poort ging. Wij hebben in het westen, evenals voor de eerste menstruatie, geen rituelen meer voor deze belangrijke overgang, zelfs geen mooi woord, zoals de Engelsen dat wel hebben: je bent een Crone, een wijze vrouw.
Ik besloot mijn inwijdingen in het dagelijks leven op te zoeken en te vragen, soms door er terloops over te beginnen, en oh wat zijn de reacties interessant: iemand loopt weg bij het woord opvlieger of ik krijg meteen advies over wel of geen hormoonpillen slikken. In een groep vrouwen die met spiritualiteit bezig is heb ik bewust om een welkom gevraagd: door twee vrouwen werd ik uitgebreid omarmd en welkom geheten, door anderen voorzichtig op een afstand of niet, zich ongemakkelijk voelend met het onderwerp. Het was allemaal goed.
In mijn mantra groep op maandagmiddag waar heel wat Crones zingen, heb ik nogmaals de gok gewaagd om na afloop van het zingen te vragen om mij welkom te heten. Eerst was daar de vraag: 'hoe wil je dat we dat doen? en vervolgens begon één van de vrouwen spontaan een welkom te zingen waar de andere vrouwen op inhaakten, met drum en djembé erbij. Ze stonden in een kring, ik in het midden en door iedereen werd ik al zingend en dansend verwelkomd. En terwijl ik langs hen liep en ze aankeek, zag ik allemaal godinnen: Hestia, Demeter, Kali, Kwan Yin, Hecate....
Een mooiere inwijding had ik me niet kunnen wensen, dank vrouwen, wat een cadeau.

Steiner

Het seminar dat ik in juni in Chartres volgde had een antroposofische invalshoek, mij niet onbekend omdat onze kinderen op de vrije school hebben gezeten. Hoofd, hart en handen werden aangeraakt in de vorm van een speciaal soort ochtendgymnastiek in de buitenlucht naast de Kathedraal, het schouwen en binnen laten komen van beelden en een meer filosofisch georiënteerde lezing in de middag, naast het zingen dat ook de ziel aanspreekt.
In de lezingen die in het Duits waren werd ik geconfronteerd met het beeld van Christus de verlosser, hij die 'de Wende' in de wereld heeft gebracht. Ik kreeg moeite met dit beeld van een opperwezen die boven andere wezens werd geplaatst, (dit deed ik zelf natuurlijk in mijn luisteren) en heb dit de laatste avond gedeeld. Daar kreeg ik het advies om Steiner eens te lezen, en dat heb ik gedaan deze zomer, liefst drie boeken.
Ik begon met Theosofie, een toegankelijk boek waarin hij ingaat op het lichaam, de ziel en de geest. Een mooi beeld vind ik dat we in drie werelden tegelijk leven, de lichamelijke, de ziele- en de geesteswereld. Dat relativeerde voor mij met name mijn blik op de materiële wereld. Steiner geeft advies om, als je naar mensen kijkt, je oordeel terug te houden, ja zelf s uit te schakelen, ook je sympathie, je antipathie, of iemand slim is of niet, zodat je de ander vanuit hen zelf kunt begrijpen. Als alle kritiek tot zwijgen is gebracht, worden we in staat gesteld de 'hogere geestelijke feiten, die de mens overal omringen' op te nemen.
Een aantal pagina's verder geeft hij aan, en dat was voor mij een andere blik, dat je je aandacht op het blijvende kunt richten, op het onvergankelijke, waardoor je anders naar de dingen en de mensen gaat kijken.  Tot nu toe had ik me altijd meer verbonden met de overleden zielen en wat ze voor ons kunnen betekenen, nu werd dit als het ware omgedraaid, en kon ik vanuit de aarde naar ditzelfde stuk kijken. Het vormde voor mij een mooie brug.
Vervolgens las ik het boek 'De Christelijke inwijding en de mysteriën van de oudheid' waarin hij ingaat op de mysteriescholen, en stapsgewijs een verbinding legt met de komst van Christus, die de inwijder voor de gehele mensheid werd. Wat ik ervan leerde is anders naar de grote zielen die op aarde zijn geweest te kijken, niet in hiërarchisch opzicht, maar wat hun functie was, wat ze hebben gebracht, ieder op eigen wijze. En dan kan Christus de functie gehad hebben van wegbereider voor de mensheid doordat hij als eerste door de dood heen is gegaan.
Daarna las ik filosofie van de vrijheid, over de vrijheid van de wil om te denken, om 'zuiver te denken' waar Steiner een grote pleitbezorger voor is (itt je gedachten die je de hele dag door hebt). Ook hier weer een stapsgewijs (niet makkelijk te volgen) onderzoek over het denken, in vergelijking met wat andere filosofen hierover hebben gezegd. De activiteit van het zuivere denken is van niets anders afhankelijk dan van de wil van het individu om het te beoefenen.
Wat mij raakte in al zijn boeken is de enorme toewijding aan de innerlijke groei en bewustwording van de mensen. Dit doet hij door je als lezer stapsgewijs mee te nemen, veel uitleg te geven over zijn beweegredenen om zijn onderzoek op deze manier aan te pakken en  je de vrijheid te geven hem te volgen of niet. Waar ik eerder een strengheid hoorde en las, las ik nu zijn verlangen te delen wat hij zelf had ontdekt. In die zin vind ik het een zeer ondergewaardeerd mens, filosoof, visionair en geesteswetenschapper. En het is merkwaardig dat ik me nog nooit heb afgevraagd wat één of andere filosoof gezegd zou hebben als hij in deze tijd leefde, maar over Steiner heb ik me dat regelmatig afgevraagd.
Zijn autobiografie ligt nu op mijn stapel te lezen boeken.