Dertien Heilige Nachten

Ze komen er weer aan, de dertien heilige nachten.
Jaren geleden hoorde ik er voor het eerst over en het intrigeerde me meteen. Op Kerstavond starten de heilige nachten die tot Driekoningen duren. Een uitgespaarde tijd, een stille tijd, waarin de sluiers tussen deze en gene zijde dunner zijn en je dromen extra betekenis hebben. Het is belangrijk in deze tijd veel in de natuur te zijn omdat daar de stilte nog 'hoorbaar' is.
Al jaren heb ik een speciaal dromenboekje voor deze nachten, en schrijf ze op soms als ik midden in de nacht wakker word of meteen 's morgens. Voor mensen die menen niet te dromen of die ze nooit onthouden: het geheim ligt hierin: leg een boekje en pen klaar, heb de intentie dat je de volgende ochtend je droom nog weet en schrijf hem meteen op voor je iets anders doet. Bij de meeste 'niet dromers' werkt dat.
Er zijn verschillende manieren om je dromen te duiden: je kunt iedere nacht koppelen aan een afgelopen  maand van het jaar, je kunt je dromen voor 1 januari verbinden met het afgelopen jaar en je dromen na 1 januari voor het komende jaar duiden. Er is mijns inziens niet één waarheid hiervoor want ik heb al verschillende suggesties of duidingen gelezen. Het beste kun je volgen wat voor jou goed voelt en klopt.
Mijn heilige nachten beginnen op kerstavond op het strand in Den Haag waar we een vuur maken en kerstliederen zingen met het geluid van de zee op de achtergrond. Dat is mijn kerkdienst, mijn heilige dienst, een dienst vol beloften.

Een paar keer heb ik lezingen georganiseerd rond dit onderwerp op de (vrije) school van mijn kinderen, Bastiaan Baan wist er mooi over te vertellen, evenals Loek Dullaert. Inge Kraak heeft er een mooi persoonlijk document over geschreven. En nu bieden Anna Drenth en Margje Beekenkamp een mooie jaarcursus in Utrecht aan rond dit thema. kijk op www.innerlijkecoach.nl

Ik wens ons allen prachtige heilige nachten

Wat verlichting met overgangsrituelen te maken heeft

Ik heb nooit zoveel gehad met het woord 'Verlichting'. Boeddha was verlicht, Jezus ook, en daardoor vond ik het altijd wat aanmatigend als mensen zichzelf verlicht noemden. En heb me eigenlijk nooit serieus afgevraagd wat het nu ècht betekende. Tot ik Tijn Touber interviewde voor Wending, tijdschrift van de Stichting Elisabeth Kübler-Ross. Een gesprek met hem is als een zacht stromende rivier, je kan rustig bijkomen van een drukke dag en loskomen van de dagelijkse hectiek. Heel ontspannen worden vragen beantwoord en ervaringen gedeeld. Hij heeft een energie om zich heen die rust brengt en het beste in jezelf naar boven laat komen. Tijn Touber noemt zichzelf verlicht, sterker nog: hij beweert dat iedereen al verlicht is. Dat schreef hij ook voorin het boek dat ik bij hem aanschafte, nieuwsgierig geworden na het gesprek: 'Voor Marion, die al verlicht is'. Ik kende de titel van het boek wel maar schaarde het onder één van die zelfhulpboeken waar er al zo veel van zijn....en waarvan de titels me soms zo tegenstaan.'Spoedcursus Verlichting'. Ik werd al snel gegrepen door de prettige toon en schat aan wijsheid. Het boek staat vol relevante eigen ervaringen, verhalen over inspirerende mensen, vragen aan de lezer, quotes en meditaties.
Zijn boodschap luidt: je hoeft niet verder te zoeken, je bent al verlicht!  En ieder moment is dat een keuze.
Kies ervoor om verlicht te zijn, om met je verlichte stem te spreken, om vanuit het verlichte deel in je te reageren, ieder moment opnieuw. En ik realiseerde me weer dat het draait om het huidige moment, het nu, omdat er niets anders is.
En ik zag de parallel met de rituelen rond belangrijke overgangsmomenten: je blikt terug op de periode die je achter je laat, waar je afscheid van neemt vanuit het huidige moment. Dan kun je ook het huidige moment doorvoelen, wat deze transitie voor je betekent, waar je staat, en dat het nu plaatsvindt. En zo kun je je ook open stellen voor de toekomst, vanuit het nu, een ander moment is er niet. En ieder moment kun je je toekomst creëren, een toekomst vol mogelijkheden, vanuit de keuzes die jij maakt.  En je kunt kiezen vanuit welke plek in jezelf  je dit doet. Je kunt dit doen vanuit je emoties, vanuit je overtuigingen, of vanuit dat deel in jezelf dat we 'het hoger zelf' noemen, of  naar Tijn 'ons verlichte zelf'. Je keuze zal je beleving ervan bepalen .
Ik zeg vaak dat tijdens een ritueel de tijd en de ruimte anders lijken, alsof we even buiten de huidige tijd stappen, in het tijdloze, verbonden met krachten die groter zijn dan wij. We maken dan contact met elkaars hoger zelf, elkaars verlichte zelf, en tillen elkaar op en worden opgetild, wat vaak voelbaar is in de energie. Het voelen van ons en elkaars hoger zelf kan alleen plaatsvinden als we ons openstellen, voor mij hangt dat samen met openstellen voor een onzichtbare verbinding met kosmische een aardse krachten die ons dragen. En dat is een keuze, ieder dag weer. 
Ik ga steeds meer toelaten dat we al verlicht zijn, en het soms even vergeten. Met dank aan Tijn.

Het is iedere dag Samhain of Allerzielen

Op 31 oktober is het Samhain, de viering van het Keltische nieuwjaar. Tijdens dit feest is de scheiding tussen de dodenwereld en onze wereld flinterdun. Er wordt dan ook geloofd dat de doden tijdens Samhain weer op deze wereld aanwezig zijn. Het is het ‘feest der doden’. Dit maakt Samhain tot een geschikt moment om de overledenen te herdenken en te eren. In de week na 31 oktober vierden de Kelten 'de week van de zielen': de aanwezigheid van de gestorvenen werd in deze stille periode op een bijzondere manier ervaren en families vierden een soort familiereünie. De kerk heeft dit gebruik een christelijk karakter gegeven en op 1 november 'Allerheiligen'  en op 2 november 'Allerzielen' ingevoerd, het gedenken van onze overleden dierbaren.

Anselm Grün stimuleert bij dit gedenken je eigen wortels te onderzoeken en jezelf vragen te stellen: Waar leefden onze voorouders voor, wat was belangrijk in hun leven, wat waren hun dromen, wat wilden ze doorgeven? Door hiermee bezig te zijn verbind je je met hen die overgegaan zijn en kan iets voelbaar zijn van hun energie.
Ook Angaangaq, de Groenlandse sjamaan  pleit er voor om de voorouders te gedenken en wel in je dagelijks leven, hij wil dit niet beperken tot één moment in het jaar.

" De dood hoort bij het leven. Het is niet goed om hem te verdringen. Wij Eskimo’s leven in het constante besef van de dood. Het herdenken van de doden is bij ons dan ook niet gebonden aan een bepaalde dag. Het hoort bij het dagelijkse leven. Het vindt plaats op iedere geliefde plek en op elk gewenst moment. Het verheft ons. Bedenk dat het leven een ceremonie is. Vier het door de doden te gedenken. Dan zullen ze komen en het samen met je vieren."

Door er op deze manier naar te kijken, geeft het gedenken een lichter gevoel, en ook een besef van een voortdurende verbinding die er is en die niet door de dood verbroken kan worden. Hij gaat nog even door en ik citeer hem graag:

"Je ziel is eeuwig. Ieder mens heeft een eeuwige ziel. Je ziel is onkwetsbaar. Haar kracht is onmetelijk. Ze zal niets of niemand door slechte gedachten of gevoelens schade toebrengen. Ze kan niet ziek worden. Ze kan niet sterven. Wanneer je lichaam sterft, stijgt de ziel op naar de Grote Hemel. Telkens wanneer iemand op aarde aan haar denkt, zal ze dansen als het noorderlicht. Ook voor jou dansen de zielen der overledenen als het noorderlicht, wanneer je hen gedenkt."

Ik stel me zo voor dat wanneer we zingen met en voor onze dierbaren dat er meegedanst wordt aan gene zijde, vanuit dankbaarheid en plezier omdat er verbinding is.

Wat betekent Allerzielen voor jou en hoe geef jij invulling hieraan?
Inspireer anderen met jouw bijdragen en laat je inspireren.
Dank voor je reactie.

Anselm Grun:  Wortelen, weer houvast vinden in je leven.

Angaangaq: Smelt het ijs in je hart.

Op en rond 2 november worden in het hele land Allerzielen vieringen en gedenkstonden gehouden. Ook wordt door de KRO in de week voorafgaand aan Allerzielen iedere avond een bijzondere televisie-uitzending gebracht: 'Ode aan de doden'.nl, op deze site staat een totaaloverzicht van alle programma's hierover.

Vrijgeven

Aan het begrip 'Vrijgeven' heeft Anneke Wittermans een nieuwe dimensie gegeven: vrijgeven als alternatief voor vrijlaten of loslaten. Loslaten lijkt de boodschap te hebben dat je iets of iemand helemaal los moet laten, in de steek moet laten en dat eigenlijk niet wil. Vandaar dat veel mensen zo worstelen met dit concept en er vaak een moeten  van maken. "Je moet het loslaten, dan kun je verder". Vrijgeven draagt een geheel andere energie: je geeft iets of iemand vrij zonder de verbinding die je er mee hebt te verbreken.
"Waar loslaten je met lege handen achterlaat, geeft vrijgeven het besef van eigen keus en eigen waarde," aldus Anneke.
Zo vergaat het mij met het uit huis gaan van mijn zonen, vorig jaar de middelste, nu de oudste. Gerouwd heb ik, een zweethutceremonie bijgewoond met dit thema, geschreeuwd bij een sessie met Jan Kortie, over de pijn van het scheuren, alsof je een open wond hebt. Hun kindertijd kwam langs, het moederschap, de aardverschuiving in mijn leven door hun komst, de diepe vreugde en de offers die ik heb gebracht, en het besef dat deze fase met dit kind voorbij is.
"Je kunt alleen iets vrijgeven als je het ook eerst kunt vastpakken". Ook nu met mijn oudste zoon heb ik ons leven eerst weer vastgepakt en gerouwd. Toen hij na weken en weken alles had verhuisd, ben ik het huis doorgelopen, in zijn kamer gaan staan, zijn geluiden die ik niet meer zal horen door me heen laten klinken, foto's gekeken en ten volle beseft dat ook deze fase voorbij is. Ik heb voor hem het lied 'No coming no going' gezongen waarop hij zei: 'Mam, dat weet ik toch'...:)
Van de week kwam ik een vrouw tegen wiens zoon ook net is vertrokken en ze zei me dat ze rouwt en daar de tijd voor neemt. Zo is het ook, het is niet niks wat je met je kind hebt beleefd en wat je hebt meegegeven, daar mag je de tijd voor nemen. Mijn wijze kapster zei: "Het is alsof er een stukje van jezelf met je kind meegaat". Misschien is dat ook wel zo, en heb je tijd nodig om jezelf weer te vinden.
En op een gegeven moment voel je dat er genoeg gerouwd is, dat er ruimte komt, dat er een nieuwe fase aanbreekt en je daar naar uitkijkt.
Een begrip als 'Vrijgeven' helpt mij daar enorm bij. Ik heb ruim 20 jaar van ze genoten en nu geef ik hen vrij aan het leven, ze gaan zich meer en meer delen met anderen en hun bijdrage leveren aan de wereld.
Dank Anneke Wittermans en je prachtige boek: "Vrijgeven, vieren van verbintenissen".
Lied no coming no going: http://www.youtube.com/watch?v=zlqoDZEuJTM

Ieder zijn eigen proces

Ik schreef over mijn oudste zoon die uit huis gaat. Hij is nog steeds bezig hiermee, twee weken geleden verhuisde hij met een vriend al zijn spullen behalve bed en pc; sinds die tijd slaapt hij nog steeds thuis en heeft hij het naar eigen zeggen te druk vanwege zijn werk op het strand.
We laten het tot nu toe, maar voor hoe lang?
Tussen alles in zitten we nu in een vacuüm: hij is nog niet vertrokken maar eigenlijk wel. Het rituele afscheidsetentje is al achter de rug, er staat een grote doos vol spullen in de kamer, te wachten op zijn aangekondigde vertrek.
In tegenstelling tot wat ik schreef over zijn boogschutter eigenschappen die maken dat alles gisteren al moest gebeuren, speelt op zo'n belangrijk levensmoment wellicht toch zijn onverwachte komst weer mee: wel de wereld in maar te vroeg en te snel om het op eigen krachten te kunnen.
We bieden hulp aan maar willen het hem toch vooral zelf laten regelen en organiseren.
Niet gedacht dat ik er aan toe zou zijn dat hij vertrekt, en ik weet zeker dat als de dag aanbreekt dat hij niet meer thuis slaapt, ik het weer moeilijk zal hebben omdat een zo dierbare fase definitief afgesloten wordt.
Op het zomerfeest bij de Elisabeth Kübler-Ross stichting raak ik in gesprek met een aantal vrouwen die het proces achter zich hebben en met iemand die er ook midden in zit. Even ondergedompeld in een warm bad van herkenning en wijze raad, inwijdingsmomenten die je toevallen en van onschatbare waarde zijn. Dank wijze vrouwen.

Durf te vragen

Soms kun je het niet alleen: dan heb je iemand nodig om mee te kijken, mee te denken, aan te reiken, getuige en bedding te zijn en het moment samen met jou te dragen. Er is moed voor nodig om de wens om te zetten in de daad en steun te vragen. Afscheid van een vriendschap, afscheid van het alleen-doen en alleen-zijn, afscheid van een nare periode, deze verzoeken kwamen onlangs op mijn pad. Ik ben geraakt door de intensiteit van de gevoelens achter het verzoek en de wens om deze belangrijke gebeurtenissen de aandacht te geven die het verdient. En ook voel ik me vereerd door het vertrouwen dat ik krijg om dit samen met hen vorm te geven.
Gesteund door de ongeziene wereld creëren we een veld waarin een andere tijdsbeleving is, waarin allerlei doorleefde gebeurtenissen hun eigen (soms nieuwe) betekenis krijgen en we ons laten leiden door wat kloppend is in het moment. De elementen en de dieren spelen hun rol en we verbazen ons nergens meer over.
Ockenburg krijgt steeds meer krachtplekken, want daarvan ben ik overtuigd: alles wat plaatsvindt in de natuur, behoudt de energie van in dit geval het ritueel en verspreidt deze verder de wereld in. 

Zelf heb ik laatst ook steun gevraagd vanwege bovenstaande redenen: iets wat meer vroeg dan alleen tot een inzicht komen, dat vroeg om een markering, een besluit: nu is het genoeg!
Mijn vader was de aanleiding, althans het beeld dat ik van een vader had gemaakt en waar ik nog steeds naar zocht. Ook in dit ritueel in de natuur kreeg ik nieuwe betekenissen aangereikt, kon ik voor het eerst ongegeneerd een andere kant van mezelf toestaan en voelde ik me na afloop weer wat 'heler'. Dank Jos van www.spiritcompany.org

Heb je ook een wens om iets in je leven te markeren? Durf te vragen! Het kan een opening geven naar nieuwe gebieden in je leven.

Er vliegt er weer één uit....

Middenin het proces zit ik, het proces van het tweede kind dat gaat uitvliegen, dit keer de oudste zoon. Boogschutter als hij is, is er ineens een kamer en gaat alles in een sneltreinvaart. Herkenbaar maar o zo wennen iedere keer weer omdat ik anders in elkaar zit.
Te vroeg nog voor een afscheidsritueel (want hij gaat volgende week) herken ik allerlei rituele momenten: met z'n vieren fietsen om voor het eerst zijn kamer te bekijken, een uniek eenmalig moment; 's avonds in de kamer beide achter de laptop, af en toe een gesprekje, een muziekje, even overleg.
Op de dag dat ik hoor dat zijn kamer doorgaat, ga ik de natuur in, bron van troost. Onze oudste is geboren midden in de winter, te vroeg, en op z'n geboortekaartje hadden we een deel uit een mooi gedicht van Cees Nooteboom opgenomen dat eindigde met de zin: '...een vlinder in de winter', dat was hij ook: vijf weken te vroeg geboren, zo klein. Op mijn wandeling door de duinen kruisen voortdurend vlinders mijn pad, vliegen een stukje mee, één gaat pal voor me op de grond zitten en blijft daar. Ik moet aan het geboortekaartje denken en huil om de schoonheid van deze mooie ontmoeting.
Bij een meditatie herinner ik me ineens dat een auralezer ooit had gezegd dat hij te vroeg geboren was omdat mijn lichaam zijn licht niet kon dragen. Ik begreep dat toen niet en heb het ergens geparkeerd. En nu realiseer ik me dat ik zijn licht ga missen, als een donderslag komt dit inzicht binnen: dàt is het dus, waarom ik ook mijn andere zoon nog steeds zo kan missen.
Ik plaats een berichtje op de vrouwenpagina van facebook, om te delen en het proces waar alle moeders in komen meer bespreekbaar te maken. Er zitten zoveel kanten aan deze stap naar zelfstandigheid. Ze mogen allemaal benoemd, maar het rouwen voelt nog steeds als een taboe. Daarom schrijf ik er nu ook over. En hoop dat velen mij volgen. wordt vervolgd...